Przejdź do głównej treści
Oryginalna ceramika Bolesławiec - zakupy online, odbiór i pakowanie na prezent!
polski zł


Polska ceramika Bolesławiec | Unikatowe prezenty online | ceramika artystyczna


Menu
Otwórz wyszukiwarkę
Szukaj
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły
Twój koszyk jest pusty
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły

Czym jest ceramika? ;)

Czym jest ceramika? 

Tagi: wyrób, skład, glina, kamionka,

Ceramika towarzyszy człowiekowi od kilkunastu tysięcy lat. Odzwierciedla naszą historię, postęp technologiczny i gusta kolejnych pokoleń. Przez stulecia udało się ulepszyć i opracować nowe metody wytwarzania oraz zdobienia wyrobów glinianych, które dla amatorów mogą się wydawać nieco skomplikowane. Żeby przybliżyć Wam świat ceramiki, postaramy się przedstawić kilka podstawowych terminów i zagadnień, które dotyczą tego wdzięcznego materiału :)

Zacznijmy od podstaw, czyli od tego czym właściwie jest ceramika :) Tym terminem określa się wyroby gliniane, które zostały utrwalone poprzez wypalenie.

Już w paleolicie człowiek zaobserwował zdumiewające właściwości gliny, która odznacza się duża plastycznością i z łatwością przyjmuje pożądane kształty. Zapewne przez przypadek gliniany wyrób wpadł do ogniska i w ten sposób odkryto sposób na jego utrwalenie. Początkowo z ceramiki wykonywano proste naczynia gospodarcze. Ceramika artystyczna, która łączyła funkcje użytkowe z estetycznymi, narodziła się w starożytności: w Mezopotamii, Egipcie, na Krecie. Szczególnie wysoki poziom osiągnęła w Grecji, gdzie naczynia, bogato zdobione scenami mitologicznymi, przybierały najróżniejsze formy i rozmiary. Od czasów nowożytnych można zauważyć nieustające przemiany w technice i zdobnictwie, poprzez wytwórczość cechową do produkcji masowej.

Photo credit: hans s via Foter.com / CC BY-ND

Głównym składnikiem ceramiki jest oczywiście glina, która powstaje w wyniku gromadzenia się osadów, głównie minerałów ilastych, kwarcu (dwutlenku krzemu) i skalenia. Ze względu na rodzaj użytej glinki i sposób przygotowania ceramikę można podzielić na:

 

wyroby garncarskie – czyli wykonane z glin pospolitych, wypalone w niskiej temperaturze

 

biskwit – czyli wyroby niepokryte szkliwem lub wypalone tylko raz

 

terakotę – czyli ceramikę nieszkliwioną, wykonaną z glin naturalnych w kolorach od żółtego do czerwonego, najczęściej stosowaną w architekturze

 

fajans, porcelanę i porcelit – czyli wyroby wykonane z glinki z dodatkiem kaolinu, skalenia i kwarcu

 

kamionkę – czyli ceramikę wykonaną z gliny z przewagą piasku kwarcowego i skalenia, z naturalnej gliny kamionkowej wytwarzana jest ceramika bolesławiecka :)

Ze względu na skład gliny, ceramika może posiadać różne właściwości. Na przykład ceramikę kamionkową, ze względu na dużą zawartość dwutlenku krzemu, wyróżnia: odporność na działanie wysokich temperatur, obojętność wobec czynników chemicznych, właściwości izolacyjne (nie przewodzi prądu), duża twardość, ognioodporność – to wszystko sprawia, że kamionka jest nie tylko świetnym materiałem dla naczyń stołowych, kuchennych czy gospodarczych, ale równie chętnie wykorzystywana jest w przemyśle czy budownictwie.

Ceramikę początkowo formowano ręcznie, jest to najstarsza i najprostsza metoda kształtowania glinianych wyrobów. Kolejne opracowane sposoby to toczenie na kole garncarskim lub toczku oraz odlewanie w formach. Po uformowaniu gliny w pożądany kształt należy ją wypalić, żeby straciła swoje właściwości plastyczne. Zazwyczaj stosuje się dwa wypały. Pierwszy z nich to tak zwany wypał wstępny, który odbywa się w temperaturze około 900ºC. Wstępnie spieczony materiał nazywa się biskwitem. W przypadku wyrobów szkliwionych stosuje się drugi wypał, który w zależności od rodzaju ceramiki odbywa się w temperaturze 960 – 1460ºC.

Co to znaczy, że ceramika jest szkliwiona? Szkliwo ceramiczne, czyli inaczej glazura, to cienka, szklista warstwa, którą pokrywa się naczynie.

Głównymi składnikami szkliwa jest piasek i tlenki metali, które nadają warstwie barwę i specyficzne właściwości, na przykład przeźroczystość. Szklista powłoka zapewnia odporność na przesiąkanie wody i dodatkowo chroni przed działaniem kwasów. Ma również walory estetyczne :)

Można wyróżnić szkliwa:

 

alkaliczne – ich głównym składnikiem są tlenki litowców, na przykład tlenki potasu

 

ołowiowe – zawierające tlenki ołowiu

 

porcelanowe – zawierające składniki typowe dla porcelany, z większą ilością skalenia

 

solne – stosowane czasem na kamionce, dają efekt chropowatej powierzchni

 

ziemne – odznaczają się charakterystyczną, brunatną barwą

 

skaleniowe – naturalne i obojętne, stosowane od XIX wieku na wyrobach bolesławieckich :)

Niekiedy wyroby ceramiczne pokrywane są angobą, czyli warstewką innej, często szlachetniejszej gliny.

Na pewno zainteresuje Was kwestia zdobienia ceramiki :)

Wśród wielu metod, opracowanych na przestrzeni wieków, można wyróżnić wyciskanie (odbijanie kształtów na powierzchni naczynia), rytowanie (dekorowanie za pomocą ostrego narzędzia), wycinanie, nalepianie (doklejanie do powierzchni wyrobu ozdobnych elementów) i oczywiście malowanie. Ceramikę maluje się za pomocą specjalnych farb: angobowych lub szkliwnych. 

Te ostatnie można podzielić na farby:

 

podszkliwne – na naczynie nanosi się malunek, a następnie pokrywa szkliwem i wypala, jest to najbardziej trwała metoda, stosowana przy wyrobie ceramiki bolesławieckiej

 

szkliwne – farby nakłada się na wyschnięte szkliwo przed wypałem

 

naszkliwne – farby nakłada się na wypalone szkliwo

 

Mamy nadzieje, że teraz świat ceramiki wydaje Wam się nieco bliższy i mniej skomplikowany :) Warto odkrywać fascynującą historię i metody ceramicznego rzemiosła, ponieważ obecnie wraca się do wielu dawnych technik. Zmęczeni masową produkcją, często pozbawioną charakteru, coraz chętniej sięgamy po rękodzieło. Od kamionkowego garnka, po bogato zdobiony serwis herbaciany – w każdym ręcznie wykonanym wyrobie można dostrzec wielowiekową tradycję i czasochłonną pracę :)

 

 

 

Komentarze do wpisu (3)

Napisz komentarz
I

is finasteride dht blocker

buy fincar on line However, to our knowledge, this is the largest study to date delineating the impact of COVID 19 infection on patients with CHD followed at a tertiary care congenital heart center

N

Narochark

Falcone, Kaveer Chatoorgoon, Lee A priligy and cialis

T

tedoseigo

gen health levitra Treatment of fibromyalgia with 5 hydroxy L tryptophan, 155, p

Tips from our experts to you